Anna ListewnikNajważniejszym zadaniem dla mnie jako dyrektorki szkoły podczas nauczania online było przygotowanie przejrzystych zasad pracy dla nauczycieli, uczniów, pracowników administracji i obsługi, przygotowanie informacji dla rodziców i opiekunów. Wprowadziłam system standardów, który polega na tym, że nauczyciele podobnie jak przed pandemią indywidualizują nauczanie, dostosowując formy i metody pracy do możliwości uczniów.
Aby dostrzec pełen obraz realiów pracy moich nauczycieli postanowiłam przeprowadzić szkolne podsumowanie doświadczeń, jakie przyniosło nam wszystkim w SP 57 zdalne nauczanie i ponad rok funkcjonowania w epoce koronawirusa. Chciałabym zaprezentować pierwszą część katalogu naszych sposobów na radzenie sobie w czasach zdalnej edukacji.
ZAJĘCIA LEKCYJNE
Lekcje podzieliliśmy na online i offline, prowadzimy także konsultacje indywidualne zarówno dla uczniów jak i dla rodziców. Pozwalają one odpowiadać na bieżące potrzeby rozwoju talentu każdego dziecka. Nauczyciele podczas spotkań online dbają o dobre relacje i dają czas uczennicom i uczniom na rozmowę o ich emocjach, o tym, czym chcą się podzielić z resztą klasy, z nauczycielką lub nauczycielem. Dzieci opowiadają więc o swoich przeżyciach, wrażeniach, emocjach, samopoczuciu, zdrowiu, aktualnej sytuacji, planach. Opowiadają o tym, co wydarzyło się dnia poprzedniego, np. o jeździe na rowerze, o pysznych naleśnikach, które same przygotowały, o spacerze, opiece nad zwierzęciem, kotem, psem lub papugą i innymi pupilami. Istotne jest, aby wszyscy w tak zwanej rundce podzielili się swoimi przeżyciami.
Nauczyciele pracują w zespołach, spotykają się w aplikacji Teams, rozmawiają ze sobą, wymieniają się praktykami, doradzają, omawiają sposoby pracy, opowiadają o swoich zainteresowaniach, rodzinach, utrzymują relacje, czasem je także nawiązują. Ja, wicedyrektorka, pedagożka, psycholog jesteśmy do ich dyspozycji oraz do dyspozycji uczniów, uczennic i rodziców.
OBLICZA NAUCZANIA ZDALNEGO
Nauczyciele ogólnie uważają, że ich praca online jest trudniejsza, bardziej angażująca nauczyciela oraz ucznia, często także rodzica, opiekuna szczególnie w klasach młodszych.
Nauczyciele zauważają jednak pozytywne strony nauczania online, takie jak:
- wzrost kompetencji cyfrowych wśród uczniów i nauczycieli oraz ciągłe zdobywanie nowych umiejętności cyfrowych,
- łatwy dostęp do interaktywnych narzędzi pracy, np. interaktywna wersja podręcznika z wbudowanym audio i wideo, zeszyt ćwiczeń w opcji do wyświetlenia na ekranie komputera, interaktywne karty obrazkowe, fragmenty filmów, quizy interaktywne, możliwość szybkiego oceniania testów zamkniętych,
- eliminacja papierowej formy prac pisemnych,
- zdalne nauczanie jako okazja do samodzielnego poszerzania wiedzy przez uczniów,
- samodzielne szukanie odpowiedzi na nurtujące pytania,
- usamodzielnianie się uczniów,
- uczenie się obowiązkowości,
- pilnowanie czasu zajęć,
- wzajemnie pomaganie w przestrzeni online,
- angażowanie się w projekty szkolne i konkursy,
- w wielu przypadkach ogromne zaangażowanie podczas lekcji uczennic, uczniów i nauczycieli,
- ułatwiony kontakt nauczycieli z rodzicami,
- większa ich dyspozycyjność bez konieczności wychodzenia z domu,
- możliwość indywidualnych rozmów nauczycieli z uczniami bez tzw. „rozpraszaczy”, bez sygnalizowania potrzeby rozmowy w obecności innych uczennic i uczniów,
- uczniowie z niepełnosprawnością wykonując pracę offline mają zapewnione warunki ciszy i spokoju w otoczeniu, na lekcji to nie zawsze jest możliwe,
- lepsze warunki pracy dla dzieci mających problemy z koncentracją uwagi,
- zwiększenie odpowiedzialności za osiągane sukcesy edukacyjne, efekty pracy.
Negatywne strony pracy online wymieniane przez nauczycieli to m.in.:
- wydłużony czas przygotowań do zajęć, a co za tym idzie zły wpływ na stan zdrowia, np. ciągłe uczucie zmęczenia, zmęczenie oczu, pogarszający się wzrok, bóle i schorzenia kręgosłupa, niedotlenienie, bóle głowy itp.,
- brak granicy między pracą a życiem prywatnym,
- utrudniony kontakt nauczyciela z uczniem z powodu braku bezpośredniej obecności,
- problemy techniczne, które zakłócają przebieg zajęć,
- zawieszanie aplikacji, wyłączanie się dźwięku, tak zwane wyrzucanie uczniów z wideorozmowy, niedziałające mikrofony,
- brak możliwości zweryfikowania, czy problemy techniczne pojawiają się rzeczywiście, czy są tylko wymówką, żeby nie uczestniczyć w zajęciach,
- domownicy zagłuszający przebieg lekcji, podpowiadający, czasem wykonujący zadania offline,
- trudności w ocenie poprawności wymowy, np. podczas zajęć terapii logopedycznej,
- kłopoty z kontaktem werbalnym ucznia słabosłyszącego,
- trudności w ocenie jakości wykonywanych ćwiczeń ruchowych podczas wychowania fizycznego,
- często złe warunki lub brak miejsca do wykonywania ćwiczeń fizycznych,
- ćwiczenia przy biurku,
- na łóżku w asyście całego rodzeństwa,
- spadek aktywności fizycznej,
- w miarę przedłużania się zdalnego nauczania coraz większa tęsknota uczennic i uczniów za wspólnymi spotkaniami z koleżankami i kolegami, za spotkaniami z nauczycielami w przestrzeni szkoły,
- osłabienie rozwoju kompetencji społecznych wśród dzieci.
JAK ANGAŻOWAĆ ONLINE?
Podczas nauczania online konieczne jest podtrzymywanie zaangażowania wśród uczennic i uczniów. Nauczyciele znajdują na to wiele sposobów. Oprócz prowadzenia rozmów z rodzicami jak pomagać, wspierać, a nie wyręczać dzieci w pracy (praca na miarę swoich możliwości), rozmów z uczennicami i uczniami, konsultacji indywidualnych, ciągłego wzmacniania mocnych stron, oceniania kształtującego, nauczycielki i nauczyciele wymieniają także m.in.: tworzenie interaktywnych kart pracy w aplikacji liveworksheet – dzieci automatycznie otrzymują feedback, a nauczyciel na bieżąco śledzi postępy każdego dziecka.
Kolejnym pomysłem jest korzystanie z różnych gier interaktywnych, tworzenie wspólnych animacji, dostosowywanie metod nauczania do stylów uczenia się uczniów, tworzenie wież czytelniczych zachęcających do rozwijania umiejętności płynnego czytania, chwalenie za postępy i wzbudzanie wewnętrznej motywacji u uczniów, stosowanie oceniania kształtującego, quizy, korzystanie z aplikacji genial.ly do tworzenia prezentacji o tematyce interesującej dzieci, korzystanie z opcji udostępniania pulpitu oraz przekazywanie uczniom kontroli, wspólne śpiewanie piosenek, zapraszanie wszystkich uczniów do wypowiedzi.
KAŻDE ZDANIE UCZNIA SIĘ LICZY!
Rundy wypowiedzi to nasz kolejny patent – każdy uczeń ma szansę na podzielenie się swoimi przemyśleniami, swobodne rozmowy, pytania o samopoczucie, tworzenie przyjaznej atmosfery, wzmacnianie samodzielności, dostrzeganie postępów i wysiłków ucznia, praca z cyfrową tablicą, wspólne wykonywanie zadań, praca w grupach online, zachęcanie do wykonywania wspólnie doświadczeń (fizycznie) i demonstrowania ich efektów online, realizacja projektów, wspólne dyskusje, konkursy, udział w akcjach uświadamiających globalne problemy, stosowanie różnych form przekazu (obrazy, teksty, filmy), wprowadzenie zasady stopniowania trudności, odnoszenie się do praktycznych doświadczeń uczniów, jak najczęstsze nagradzanie wysiłku ucznia (oceny, plusy, pochwały), zagadki, krzyżówki, zabawy utrwalające wiadomości typu, prawda/fałsz.
***
To nie wszystkie rozwiązania na jakie regularnie wpadamy w SP 57. W drugiej części cyklu NAUCZANIE ONLINE opowiem więcej o tym jak radzimy sobie w warunkach zdalnych z każdej strony środowiska szkolnego, czyli z uwzględnieniem uczniów, rodziców, nauczycieli i pracowników szkoły oraz odkryję przed Wami wyzwania, z jakimi wiąże się współczesna edukacja w formie online.
